دوره متوسطه اول دخترانه شماره 1 - مشهد
امروز    ساعت:
ویژه ها
Untitled 2
نظر سنجی
کدام بخش سایت نظر شما راجلب می کند؟

خبرها

نشریات

مقالات

از نگاه تصویر

سایر بخشها

مقالات دانش پژوهان ---> زلزله چیست؟ { - }

زلزله

هراز چند گاهي در گوشه اي از جهان ، زمين به ناگاه مي غرد و به لرزه در مي آيد و شكاف بر مي دارد ، لوله هاي آب و گاز و كابلهاي برق در هم مي شكنند ، ساختمانها فرو مي ريزد و آدمها در آوار آنها گير مي افتند و به هلاكت مي رسند . آنگاه ، بار ديگر همه چيز از تكان مي افتد و آرام مي گيرد

در زمان هاي باستان مردم فكر مي كردند ممكن است زمين لرزه نتيجه خشم يكي از خدايان باشد . اما چه عاملي مي توانست تا بدين حد نيرومند باشد كه زمين را تكان دهد . دسته ديگر مي انديشيدند باعث اين كار خداي آتش است . زلزله اغلب در مناطقي اتفاق مي افتاد كه آتشفشان وجود دارد . آتشفشان آميخته اي از دود و شعله و گدازه هاي مواد مذاب را به بيرون پرتاب مي كند زمين لرزه همچنان رخ مي داد و جان انسانها را مي گرفت و كسي قادر نبود كاري انجام دهد .

در روز 24 ژانويه 1556 زلزله اي ايالت « شن سي » چين را تكان داد كه تصور مي رود 830000 تن را كشته باشد . هنوز هم اين بدترين گزارشي است كه از مرگ و مير ناشي از زمين لرزه وجود دارد .

در روز 30 دسامبر 1703 زمين لرزه جان 200000 تن را در ژاپن گرفت و در 11 اكتبر 1737 زلزله ديگر در كلكته هند 300000 تن ار به هلاكت رسانيد .

از آن پس همه در اروپا به زلزله فكر مي كردند . دانشمندان در دهه نخست 1700 به مطالب بيشتري درباره انرژي و ساختمان زمين دست يافتند و اطمينان پيدا كردند هواي چنداني در زير زمين وجود ندارد . اگر هم داشت آنقدر انرژي نداشت كه بتواند سبب زلزله شود .

    ميچل يكي از دانشمندان دريافت در مناطقي كه آتشفشان وجود دارد زمين لرزه هاي فراواني رخ مي دهد . او مي دانست كه حركت ، يك شكل با اهميت از انرژي است . او فكر مي كرد حرارت ناشي از آتش فشانها ، انرژي زمين لرزه را تأمين مي كند .

  به گمان او احتمال داشت كه در عمق زمين آبهاي زير زميني داشته باشد . پس بخار در حال افزايش مي توانست صخره ها را به حركت در آورد و موجب زمين لرزه شود .

سپس به فكر افتادند كه آيا راهي وجود دارد كه بتوان تكانهاي خفيف ناشي از     زلزله هاي كوچك و يا ناشي از وقوع زلزله هاي شديد در مناطق دور دست را رديابي كرد ؟

زلزله نگاري چيست ؟

     در سال 1855 يعني يكصد سال پس از وقوع زلزله مرگبار ليبون ، براي نخستين بار چنين ابزاري ساخته شد و مخترع آن يك دانشمند ايتاليايي بنام « لوئيجي يا ليمه ري » بود اختراع او شامل يك لوله افقي با دو انتهاي برگشته بود كه قسمتي از آن با جيوه پر شده بود . هر گاه زمين تكان مي خورد جيوه از يك سو به سوي ديگر حركت مي كرد . اين نخستين « زلزله نگار » بود كه نامش از يك واژه يوناني به معني زلزله سنج گرفته شده است .

زلزله چگونه بوجود مي آيد ؟

     وقتي دانشمندان به مطالعه دقيق گزارشات زلزله نگارها پرداختند ، دريافتند كه امواج زلزله با يكديگر تفاوت هايي دارد . بعضي امواج باعث لرزه در عرض مسير حركت و بعضي ديگر باعث زلزله در طول مسير حركتشان مي شود .

آنها دريافتند امواج متفاوت با سرعت متفاوتي حركت مي كند . و هر چه مركز زمين لرزه دورتر باشد ، فاصله زماني ميان رسيدن يك موج با موج بعدي زيادتر مي شود . كسي كه پشت دستگاه زلزله نگار كار مي كرد مي توانست با توجه به اين فاصله زماني ، مركز زلزله را تعيين كند .

       درسال 1935 يك دانشمند آمريكائي بنام « چارلز فرانسيس ريشتر » با مجموعه اعداد يك تا ده توانست راهي ارائه كند تا بدان وسيله شدت زمين لرزه را نشان دهد . اين را درجه « ريشتر » مي نامند . و هر عدد كه بالا مي رود ، شدت زمين لرزه 31 بار بيشتر از زلزله عدد ما قبل آن خواهد بود . هنگامي كه به عدد 9 درجه ريشتر برسيم شدت زلزله معادل انفجار 200 ميليون تن تي ان تي مي باشد .

اينك به بركت وجود زلزله نگار ، براي دانشمندان تعيين محل تمام زلزله هايي كه روي مي دهند ، امكان پذير شده است . از ظاهر امر چنين بر مي آيد كه تقريباً محل وقوع تمام زمين لرزه ها در شكافهاي بين قطعات قرار دارد .

چرا با وجود آنكه زمين در زمان حال كمتر تكان مي خورد مرگبار تر و مخرب تر است ؟

اما بايد دانست كه چگونه در برابر خطرات آمادگي كامل داشته باشيم . و بدانيم كه چرا در سالهاي اخير با وجود آنكه زمين بيشتر از گذشته تكان نمي خورد ، زلزله تا بدين حد مرگبار شده است آيا مي شود كاري كرد كه خطر را كاهش دهيم ؟

مي توان دور از محلهائي كه در معرض خطر زلزله هستند زندگي كرد . اما از طرف ديگر بعضي از جاهايي كه در مسير زلزله قرار دارند بسيار براي زندگي مناسب هستند و مردم حاضر نمي شوند دور از آنجا زندگي كنند . پس اگر بناست مردم در محورهاي زلزله خيز زندگي كنند ساختمانها طوري بايد طرح ريزي شوند كه هنگام زلزله بجاي آنكه فرو بريزند ، بجنبند ، زيرا فرو ريختگي ساختمانها علت عمده كشتار مردم است .

گفته مي شود درست قبل از آنكه زلزله اي روي دهد ، حيوانات بسيار ناآرام مي شوند . اسبها يكدفعه شروع مي كنند به برخاستن روي دوسم ودويدن به اطراف و علت ان اين است كه حيوانات در مقايسه با انسان از حواس تيزتري برخوردارند و علت آن نزديكي آنان به طبيعت هم باشد .

و بهترين كار اين است كه فرصتها را از دست ندهيم و بمحض برخورد با علائم وقوع احتمالي زلزله در محلي ، همه آن را ترك كنيم در اينصورت اگر زمين لرزه روي ندهد ، مردم مي تواند دوباره به جاي خود باز گردند .

منبع : زلزله سایت آفتاب

 

عالي بسيارخوب متوسط ضعيف

اين سايت تا كنون 1620608 بازديدكننده داشته است
© تمامی حقوق این پایگاه
متعلق به موسسه فرهنگی آموزشی
امام حسین علیه السلام می باشد